Stofafzuiging werkplaats
Stofafzuiging in een werkplaats vangt stof af op de plek waar het ontstaat, bij een zaag, schuurmachine of slijptafel. Dat gebeurt met mobiele industriële stofzuigers of met een centrale installatie die meerdere werkplekken bedient. Het houdt de lucht gezond, verkleint het risico op brand en stofexplosies en beperkt slijtage aan uw machines.
Bij schuren, zagen, frezen, slijpen en boren komt in vrijwel elke werkplaats stof vrij. Van Helsdingen Techniek (Ruwac Nederland) is al meer dan 40 jaar specialist in industriële afzuiging. Het bedrijf adviseert, levert en onderhoudt afzuiging voor werkplaatsen, van de kleine timmerwerkplaats tot de productiehal met tientallen bewerkingsplekken. Ruwac is een van de merken waarmee Van Helsdingen Techniek werkt. Wilt u direct zien welke machine bij uw situatie past? De keuzehulp geeft een eerste richting.
Waarom stofafzuiging werkplaats zo belangrijk is
- Gezondheid
Fijn stof dringt diep door in de luchtwegen. Houtstof, metaalstof, kunststofstof en kwartsstof kunnen op termijn luchtwegklachten en allergieën geven. Stof van hardhout, zoals eiken en beuken, is kankerverwekkend. Als werkgever beperkt u de blootstelling zoveel mogelijk, en afzuiging bij de bron staat daarbij ruim vóór persoonlijke beschermingsmiddelen zoals een stofmasker. - Brand- en explosieveiligheid
Veel stof uit een werkplaats is brandbaar. Een laag houtstof, aluminiumstof of kunststofpoeder op balken en machines kan bij opwerveling een explosieve stofwolk vormen. Wie stof direct bij de bron afzuigt en ophoping voorkomt, verkleint dat risico aanzienlijk. - Bescherming van machines en apparatuur: meer efficiëntie
Stof dringt door in lagers, geleidingen, elektronica en koelingen en veroorzaakt slijtage en storingen. Bij lakwerk en lijmverbindingen tast het ook de kwaliteit van het eindproduct aan. Een werkplaats met afzuiging bij de bron is aan het eind van de dag bovendien sneller schoon.
Mobiele of centrale afzuiging: wat past bij uw werkplaats?
Er zijn vaak twee routes voor stofafzuiging werkplaats: mobiele afzuiging met een industriële stofzuiger per machine of werkplek of een centrale afzuiging met één installatie die meerdere werkplekken via een leidingnet bedient. In veel werkplaatsen blijkt een combinatie van beide het meest praktisch.
Mobiele afzuiging | Centrale afzuiging | |
Past bij | Kleine werkplaatsen, wisselende werkplekken, handgereedschap, onderhoud op locatie | Grotere werkplaatsen en productiehallen met meerdere vaste machines die tegelijk draaien |
Voordeel | De afzuiger gaat mee naar de plek waar u werkt | Eén unit buiten de werkruimte: minder geluid en meer vrije vloer |
Stroomvoorziening | 230V, 400V krachtstroom tot 7,5 kW of accu | Vaste aansluiting op krachtstroom |
Meer weten? |
Welke stofklasse en welk filter heeft een werkplaats nodig?
Welk filter het meest geschikt is voor de werkplaats hangt af van het gevaarlijkste stof dat in uw werkplaats vrijkomt. Stofklasse L is bedoeld voor stof met een beperkt risico, stofklasse M voor houtstof en de meeste metaalstoffen, en stofklasse H voor kankerverwekkend stof en andere stoffen met een hoog risico. Bij een hoge stofbelasting verzadigt het filter snel. Een afzuiger met automatische filterreiniging reinigt het filter tijdens het werk, houdt de zuigkracht constant en vraagt minder handmatig onderhoud.
Stofafzuiging in de houtwerkplaats
Houtbewerking geeft twee uitdagingen tegelijk: grote hoeveelheden spanen en zaagsel, en zeer fijn schuurstof. Een zaag- of schaafmachine vraagt vooral om afvoercapaciteit. Bij schuren bepaalt het filter het verschil. Voor spanen en grof materiaal past een spanenzuiger of een afzuiger met voorafscheider en groot opvangvolume. Voor schuurstof is minimaal stofklasse M nodig, met een filter dat fijn houtstof betrouwbaar tegenhoudt. Omdat houtstof brandbaar is, kijkt Van Helsdingen Techniek bij houtbewerking naar het hele proces: welke machines stof maken, hoeveel, hoe fijn en waar het zich ophoopt. Meer over stofafzuiging bij houtbewerking.
Afzuiging in metaal-, kunststof- en lasersnijwerkplaatsen
In metaalwerkplaatsen komen bij slijpen, polijsten en CNC-bewerking fijne metaaldeeltjes vrij, soms vermengd met koelvloeistof of olie. Daarvoor zijn natzuigers en natafscheiders geschikt, die vloeistof en vaste deeltjes gescheiden opvangen. Lees meer over natzuigers en nat afzuigen en over industriële stofzuigers voor metaaldeeltjes. Stof van lichte metalen zoals aluminium en magnesium is sterk brandbaar en vraagt om een explosieveilige oplossing. Bij kunststofbewerking is het stof licht en statisch geladen; antistatische slangen voorkomen dat het aan de slang blijft kleven en ontladingen veroorzaakt.
Bij lasersnijden komen rook, dampen en zeer fijne stofdeeltjes vrij. Die zijn schadelijk voor medewerkers en voor de werking en levensduur van de laser. Een compacte, stille afzuiger met groot filter en automatische filterreiniging past hier, zoals de Ruwac DS3. Voor extra bescherming is die uit te breiden met een restfilter en een actieve koolunit.
Wanneer heeft een werkplaats een ATEX-stofzuiger nodig?
Een ATEX-stofzuiger is nodig als in uw werkplaats een zone met explosiegevaar door brandbaar stof is vastgesteld, of als u brandbaar stof zoals houtstof, aluminiumstof of kunststofpoeder opzuigt in hoeveelheden die een explosieve stofwolk kunnen vormen. In werkplaatsen gaat het meestal om zone 22. Voor die zone zijn specifiek gecertificeerde stofzuigers beschikbaar. Welke uitvoering bij uw situatie past, bespreekt Van Helsdingen Techniek in een adviesgesprek. Meer over ATEX-stofzuigers.
Fijnstof ontstaat bij hout- en metaalbewerking en blijft lang in de lucht hangen. Een afzuiging met een goed filter vangt ook de kleinste deeltjes op. Meer over fijnstofafzuiging in de werkplaats.
Stille stofafzuiging in de werkplaats
Werkt uw team de hele dag naast een afzuiger, dan loont het om het geluid te beperken. Een centrale installatie plaatst de geluidsbron buiten de werkruimte. Bij mobiele afzuiging maken een geïsoleerde behuizing en automatische inschakeling via het aangesloten gereedschap een merkbaar verschil. De afzuiger draait dan alleen als er gewerkt wordt, wat ook het energieverbruik en de filterslijtage beperkt.
Advies, installatie, service en keuring
Welk systeem past, hangt af van het soort stof, de hoeveelheid, het aantal werkplekken, de beschikbare aansluitingen (230V of 400V) en eventuele ATEX-zones. Van Helsdingen Techniek brengt die factoren samen in één advies, met de toepassing als uitgangspunt en niet een specifieke machine. Daarna kiest u zelf hoe ver het bedrijf meegaat:
Wilt u weten wat bij uw werkplaats past? De keuzehulp geeft een eerste richting. Voor een adviesgesprek neemt u contact op met Michael van Helsdingen.
Veelgestelde vragen stofafzuiging werkplaats
Hieronder vind u een overzicht van de vragen die het meest gesteld stellen over stofafzuiging op de werkplaats. Voor uw situatie bespreekt Van Helsdingen Techniek de details in een adviesgesprek.
Stofafzuiging op de werkplaats is het afvangen van stof op de plek waar het ontstaat, bijvoorbeeld bij een zaag, schuurmachine of slijptafel. Dat gebeurt met een mobiele industriële stofzuiger per machine of met een centrale afzuiginstallatie die meerdere werkplekken bedient. Het doel is gezonde lucht, een lager brand- en explosierisico en minder slijtage aan machines.
De Arbowet verplicht werkgevers om blootstelling aan gevaarlijke stoffen zoals houtstof, metaalstof en kwartsstof zoveel mogelijk te beperken en onder de wettelijke grenswaarden te blijven. Afzuiging bij de bron is een van de eerste maatregelen die daarbij van een werkgever wordt verwacht, vóór persoonlijke beschermingsmiddelen. Waar brandbaar stof een explosierisico vormt, gelden daarnaast de ATEX-verplichtingen.
Mobiele afzuiging past bij kleinere werkplaatsen, wisselende werkplekken en handgereedschap. Centrale afzuiging past bij meerdere vaste machines die tegelijk draaien en een afzuigunit buiten de werkruimte. Veel werkplaatsen combineren beide: centraal voor vaste machines, mobiel voor handgereedschap en reiniging.
Dat hangt af van het gevaarlijkste stof dat vrijkomt. Stofklasse L volstaat alleen voor stof met een laag risico. Voor houtstof en de meeste metaalstoffen is minimaal stofklasse M gangbaar. Voor kankerverwekkend, toxisch of asbesthoudend stof is stofklasse H vereist.
Voor zaag-, schaaf- en freesmachines met veel spanen werkt een spanenzuiger of een afzuiger met voorafscheider en groot opvangvolume het best. Voor schuurwerk is een afzuiger in minimaal stofklasse M nodig. Omdat houtstof brandbaar is, is het bij grote hoeveelheden fijnstof verstandig te laten beoordelen of een ATEX-uitvoering nodig is.
Een ATEX-stofzuiger is nodig wanneer in de werkplaats een zone met explosiegevaar door brandbaar stof is vastgesteld (zone 20, 21 of 22), of wanneer brandbaar stof zoals houtstof, aluminiumstof of kunststofpoeder wordt opgezogen in hoeveelheden die een explosieve stofwolk kunnen vormen. De zone-indeling staat in het explosieveiligheidsdocument van het bedrijf.
Door filters tijdig te reinigen of te vervangen, de opvangbak of Longopac-zak op tijd te legen en slangen en leidingen te controleren op verstoppingen en lekkage. Automatische filterreiniging en een voorafscheider vóór de afzuiger verminderen het onderhoud aanzienlijk, omdat grove deeltjes het filter dan niet meer bereiken.
De prijs is altijd maatwerk en hangt af van het soort stof, het aantal werkplekken en de situatie ter plaatse; Van Helsdingen Techniek bespreekt dit in overleg. De installatie verzorgt Van Helsdingen Techniek zelf of met een partner uit het netwerk.
Voorbeeld uit de praktijk: de Ruwac DS6 ontstoffer
Een voorbeeld uit het Ruwac-programma dat Van Helsdingen Techniek levert voor werkplaatsen met veel fijnstof is de DS6. Deze ontstoffer is ontwikkeld voor continue afzuiging, bijvoorbeeld bij hout- en metaalbewerking, en is leverbaar met twee filtersystemen.
De uitvoering met zakfilter is bedoeld voor een hoge stofbelasting, zoals in houtbewerking. De lange, flexibele filterzakken bieden een groot filteroppervlak en kunnen veel stof opvangen voordat onderhoud nodig is. De uitvoering met patronenfilter past bij kleinere stofhoeveelheden met zeer fijne deeltjes, zoals metaalstof van CNC-machines. Door de geplooide opbouw is het filteroppervlak groot ten opzichte van het formaat, waardoor de machine compact blijft en ook in werkplaatsen met weinig ruimte past.
